Rusya’nın nanoteknoloji kurumu Rosnano 1-3 Kasım 2010 tarihleri arasında Moskova’da üçüncü kez uluslararası bir forum düzenliyor.

Sergi alanı bu yıl %30 artarak 3908 m² olmuş. 13 ülkeden 350 şirket katılıyor. Katılımcılar arasında ABD, Almanya, Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İngiltere, İran, İsrail, İsviçre ve Japonya var. Türkiye yine yok. Rusya’dan ise 35 şehir çalışmalarını tanıtma şansı elde edecek.

Forum’daki tüm konuşmaları her zamanki gibi canlı olarak hem İngilizce, hem Rusça izleyebileceğimizi düşünüyorum. 2008 ve 2009 video arşivlerine de ulaşmak mümkün.

Rusya nanoteknoloji alanında yaptıklarını dünyaya bu etkinlikle anlatıyor. Canlı yayın ve arşivin olması çok önemli.

Türkiye’nin buna benzer yaptığı etkinlik NanoTR konferansları. Fakat bu konferans Türkiye’nin nanoteknoloji ile ilgili yaptıklarını dünyaya hiç duyuramıyor. Bırakın başka ülkelerde haber olmasını, Türkiye’de gündeme hiç gelmiyor. NanoTR konferanslarında nelerin değişmesi gerektiğini şu yazımda paylaşmıştım.

Forumdan izleyebildiğim oturumlardan notları blogumda paylaşacağım.

Kaynak: 1

28 Mayıs’ta Rosnano ile Finlandiya’nın devlet yatırım fonu kurumu Suomen Teollisuussijoitus arasında üç yıllık bir ortaklık anlaşması imzalandı. Her iki taraf ortak yatırımlar için 25 milyon euro ayıracak. Anlaşma gerekirse uzatılacak. İlk yatırımlar önümüzdeki altı ay içinde yapılacak.

12 Mayıs’ta Finlandiya’nın teknoloji ve inovasyon finansmanını sağlayan kurumu TEKES ile nanoteknolojinin güvenliği, metroloji ve standardizasyonu alanında ortaklık anlaşması imzalandı. Bilgi değişimi Haziran 2010′da başlayacak ve üzerinden durulacak ilk konu, nanoteknolojinin çevreye ve insana verdiği zararlar.

4 Mayıs’ta Rosnano ve MP Biomedicals arasında yenilikçi ilaç üretimi için altyapı oluşturma anlaşması imzalandı. Ayrıca iki taraf nanoteknolojinin farmakolojide uygulamaları ile ilgili toplantılara, konferanslara katılacak.

20 Nisan’da Çinli Thunder Sky Group ile ortak lityum iyon pil üretme anlaşması imzalandı. “Litiy-iyonnıye tehnalogii” adlı bir şirket kuruldu. Fabrika ilk ürünleri 2011′in altıncı ayında üretecek. 2013 yılında şirketin kârının 13 milyar ruble olacağı tahmin ediliyor.

2 Nisan’da Rosnano ile Hindistan bundan sonra bilimsel araştırmalarda işbirliği yapmaya karar verdiler. Alanlar arasında nanoteknoloi, ekoloji, farmakoloji, malzemeler, kaplamalar ve bilişim teknolojisi var.

Kaynak: 1 , 2 , 3 , 4 , 5

1) Çubays-Medvedev görüşmesi:

Rosnano başkanı Anatoliy Çubays, Şubat ayında başbakan Putin ile görüşmüştü, geçen hafta ise cumhurbaşkanı Medvedev ile görüştü.

Konuşmadan Rusya’nın gelecek sene Sankt-Peterburg’da Rus kaynakları ile 50.000 saat ışık veren LED’ler üreten fabrikada seri üretime geçeceğini anlıyoruz. (Aydınlanma neden önemli? 3. Nanoteknoloji Günü Hilmi Volkan Demir’in konuşmasının özetine bakabilirsiniz.) Fabrikada sekiz yıl önce Rusya dışına giden ve sonra geri getirilen bilim adamları çalışıyor. LED’lerin fiyatı normal ve tasarruflu ampüllerden pahalı olacak, fakat toplam kullanım maliyetinin daha düşük olması bekleniyor.

Konuşmanın videosu:

2) Nanoteknoloji Merkezi yarışması sonuçları

Rosnano yönetim kurulu Ekim 2009′da nanoteknolojinin ticarileştirilmesi için ülke çapında nanoteknoloji ağlarının kurulması gerektiğine karar vermişti. Ülkenin değişik yerlerinden proje fikirleri alındı, bilimsel komite tarafından değerlendirildi ve sonuçlar geçtiğimiz günlede açıklandı. Kazan’da, Dubna’da, Zelenograd’da, Novosibirsk/Tomsk’ta dört tane nanoteknoloji merkezi kurulmasına onay verildi. Projeler Rosnano’dan mali yardım destek alacak. Rosnano nanoteknoloji merkezlerine 19 milyar ruble (650 milyon $) ayırmayı düşünüyor.

Kaynak: 1 , 2

Geçtiğimiz hafta Rusya başbakanı Putin, Rosnano başkanı Çubays ile görüştü. Görüşmenin konusu Rosnano’nun 2 yılda ne yaptığı, bunların değerlendirilmesi ve gelecek projeler idi. Rusya’da Putin’in cumhurbaşkanı olduğu zaman da devlet adamları ile yaptığı ve televizyonlarda yayınlanan bu “başabaş görüşme” tarzını çok beğendiğimi belirtmek istiyorum. Bir örneğini şurada görebilirsiniz.

Konuşmanın özetine bakalım:

Rusya 2008′de yayınladığı nanoteknoloji stratejik planında 2008 ve 2009 için yapılması gereken her şeyi yerine getirdi. (TÜBİTAK yetkililerine sesleniyorum, 2023 planlarımız hiç gözden geçirildi mi, geçirildi ise de sonuçları bizlerle paylaştınız mı?)

Şu an Rosnano tarafından onaylanan 64 proje var ve bunların çoğu yeni fabrikalar kurma ile ilgili. Toplam destek 196 milyar ruble, (yaklaşık 6.5 milyar $) bunun 90 milyar rublesini (yaklaşık 3 milyar $) Rosnano, geri kalanını yatırımcılar yapmış. (Türkiye ne kadar ayırdı sizce?)

Projelerin kalitesinin artması için uğraşacaklar. Bu girişim sayesinde daha önce Rusya’da olmayan sektörler yavaş yavaş oluşmaya başladı, bir örnek – güneş enerjisi. Çuvaşistan’da yeni bir güneş enerjisi paneli fabrikası kuruluyor.

Güneş enerjisi panelleri için gerekli kristal silikon ise İrkutsk şehrinde inşa edilecek fabrikada üretilecek.

Eski SSCB ülkelerinde varolan insan gücünden faydalanmak için bu ülkelerle sıkı bir işbirliği yapılacak. BDT Nanomerkezi kurulması gündemde. Kazakistan’la ortak nanoteknoloji risk sermayesi oluşturuluyor. (Biz de etrafımızdaki ülkelerle işbirliği yapmalıyız. Bunun faydasını dış politikada gördük. UNAM’ın yazın yapacağı temiz oda kullanmayı öğretme zirvesi bir başlangıç.)

Bilimsel gelişemeleri daha verimli bir şekilde yapmak için birçok kanunda değişiklik yapılacak: ithalat, ihracat, vergi, Rusya’ya girişler vs.

Geçen aylarda Rosnano’nun elinden alınan kaynakların tekrar geri verilmesi ile bizzat Putin ilgilenecek.

Kaynak: 1 , 2

6-8 Ekim tarihleri arasında 2. Nanoteknoloji fuarını gerçekleştiren Rosnano sonraki 2 hafta içinde de çok aktifti. Kısa kısa bahsedecek olursak:

1 – Ticarileştirme amaçlı nanoteknoloji merkezleri kurma fikri Rosnano yönetim kurulu tarafından onaylandı.

2 – Perm bölgesi ile 6 yıllık işbirliği anlaşması imzalandı. 2010 yılı içerisinde 2 tane fon oluşturulacak, birincisinin büyüklüğü 17 milyon dolar ve fikir aşamasındaki projeler için kullanılacak, 34 milyon dolarlık diğer fon da küçük bütçeli projeler için kullanılacak. 2009 yılının sonuna kadar bölgenin Rosnano’ya tıp ve eczacılık alanında en az 3 proje göndermesi lâzım. Bölgenin tıp merkezi olması isteniyor.

3 – Uralsib bankası Rosnano’nun onayladığı 3 projeye destek olacak.

Rosnano başkanı Anatoliy Çubays ve Lukoil müdürü Vagit Alekberov

4 – Petrol şirketi Lukoil Rosnano’nun nanoteknoloji projelerinin ticarileştirilmesine yardımcı olacak. Özellikle nanoteknolojinin petrol endüstrisindeki  uygulamaları araştırılacak.

5 – Sberbank bankası 45 milyar ruble (1.5 milyar dolar) kredi desteği verecek.

Anatoliy Çubays ve Sberbank müdürü German Gref

6 – Rosnano C Change Investments ile birlikte 2009′un 4. çeyreği ile 2011′in 2. çeyreği arasında İngiltere’de 1 milyar dolarlık uluslararası bir fon oluşturacak. Fon yeni kurulan Rosnano Capital şirketi tarafından yönetilecek.

7 – Rosnano ilk Rusnanoprize ödülünü Rus akademisyen Leonid Keldış’a ve Amerikan akademisyen Alfred Ço’ya verdi.  Şirket ödülünü ise Fransa’nın Riber S.A şirketi kazandı.

Kaynak: 1 , 2 , 3 , 4