Bu yazıda sizlere İngiltere’nin 2009-2012 nanoteknoloji stratejisi raporunun özetini aktaracağım. Raporun tamamı okumak isteyenler şu adresten raporun PDF’sini görüntüleyebilir.

Bu raporun amacı İngiltere’nin küresel olarak nanoteknolojide başarılı olabilmesi için nanoteknoloji ile ilgili hangi alanlara yatırım yapması gerektiğini ortaya çıkarmak. Yapılan değerlendirmeler sonucunda araştırmalar üç ana başlık altında toplanmış:

1 – Toplumlardaki değişikliklerine çözüm bulacak teknolojiler

• çevre
• atıkların izlenmesi
• güvenli ve temiz enerji üretimi, dağıtımı vs.

2 – Yaşlanan ve artan nüfüsa yönelik teknolojiler

• ilaç geliştirme, hastalık teşhisi, görüntüleme, protez
• gıda paketleme ve depolama

3 – Akıllı modern dünya oluşturmak için teknolojiler

• güvenlik sistemleri
• akıllı taşıma sistemleri
• kullanıcı ile daha fazla etkileşim halinde olan aletler
• yeni nesil bilgisayar sistemleri

Daha sonra ise bu amaçlara ulaşmak için atacakları 8 adım belirlenmiş:

1. Mevcut altyapıyı değerlendirme
2. 2009-2011 boyunca Ar-Ge işbirlikleri yapma
3. AB 7. Çerçeve imkanlarından faydalanma
4. Nanoteknolojiyi sağlığa ve çevreye uygun geliştirmek için AB ve OECD ile beraber çalışma
5. 2009-2011 boyunca İngiltere’deki diğer devlet kurumları ile ortak çalışma
6. Oluşan akademik bilgiyi iş dünyasına taşıma
7. Şimdiki yol planının tekrar inceleme, düzeltme ve “süper” yol haritasının oluşturma
8. Uluslararası alanda İngiltere’deki çalışmaları duyurma

Raporda önemli olan diğer bilgiler ise nanoteknoloji şirketleri hakkındaki istatistikler.

Buna göre en fazla nanoteknoloji şirketine sahip ülkeler sırası ile: ABD, Japonya, Almanya, İngiltere ve Güney Kore.

Aşağıdaki grafikte ise nanomalzeme üreten şirketlerin dağılımını görebilirsiniz:

Şaşırtıcı bir diğer bilgi de, İngiltere’nin nanoteknolojiye yatırım yapmaya 1986‘da başlaması. Şu anda İngiltere nanoteknolojiye 235 milyon £ ayırıyor. (Türkiye 2010′da 10 milyon TL ayırıyor)

İngiltere’de toplam 34 tane mikro ve nano araştırma merkezi var. En önemlileri Cambridge, SafeNano, Eminate.

İngiltere’deki nanoteknoloji merkezleri

İngiltere nanomalzeme üretmekten ziyade o nanomalzemeleri ürüne dönüştürme üzerine kafa yoruyor. Raporda bu tercihin kötü bir tercih olmadığı tersine iyi olduğu belirtilmiş.İngiltere’de şu an 223 nanoteknoloji şirketi bulunuyor.

İngiltere’nin kuvvetli bir yönü ise metroloji konusundaki tecrübesi. Nanoteknoloji standartlarının oluşmasında baş rolde olan bir ülke. İngiltere Standart Enstitüsü tarafından oluşturulan nanoteknoloji standartlarına şuradan ulaşabilirsiniz. İngiltere nanoteknoloji çalışmalarının en önemli parçası olan bilimsel aletler üretme konusunda da çok iyi bir yerde.

İngiltere’nin kendine güvendiği bir diğer dal ise tıp. Farmakolojide ABD’den sonra 2. olmaları, dünyanın en büyük sağlık kurumu NSH’ye sahip olmaları nanotıp konusunda İngiltere’yi bayağı avantajlı kılıyor.

Dünyadaki birçok olay “S” harfine benzer şekilde gelişim gösterir. İlk başlarda gelişim yavaştır, sonra bir anda patlama yaşanır. Patlamadan sonra ise gelişim sabitlenir ve bir sonraki devrim ortaya çıkar.

Bir de Gartner’ın “Hype cycle” kavramı var. Gartner’a göre teknolojiler şu 5 aşamadan geçer: teknoloji tetiklemesi, şişirilmiş beklentiler zirvesi, hayal kırıklığı çukuru, aydınlanma yokuşu, verimlilik platosu.

Nanoteknolojinin gelişimi de böyle olacak. Spinverse’dan Pekka Koponen’e göre nanoteknoloji şu anda hayal kırıklığı çukurundan çıkmak üzere. 90′ların başından beri nanoteknoloji şişirilip duruldu, şu an beklentiler azalmış durumda. “Yoksa nanoteknoloji bir uydurma mı? Her şey yalan mı?” soruları akıllara gelmeye başladı. Nanoteknoloji eskisi kadar insanları heyecanlandırmıyor. Google’da nanoteknoloji kelimesinin aranma miktarı da bu tezi doğruluyor.

Nanoteknolojinin asıl etkisini 2010′dan itibaren görmeye başlayacağız. Geçtiğimiz 10 yılda birçok ülke altyapılarını inşa etti, elemanlarını yetiştirdi, patentlerini aldı, küçük şirketlerini kurdu. Artık harekete geçme vakti geldi çattı. 2020′lere kadar birçok yeni ürün haberi duyacağız, bu ürünler sayesinde hayat tarzımız değişecek. Yeni fırsatlar, tehditler oluşacak. Dünya markası olacak yeni “garaj hikayeleri” bizleri bekliyor. 2010′larda bir zamanlar büyük olan şirketlerin yok olmasına şahit olacağız. Her devrimden sonra olduğu gibi.

Ülkemizdeki atılan adımların ne kadar verimli olduğunu da önümüzdeki dönemde göreceğiz. Dünyada ciddi değişimler yaşandıkça, ülkemizde de nano ile ilgili her haberin, girişimin, araştırmanın pohpohlanması dönemi bitecek. Türkiye’nin nanoteknoloji politikasını eleştirenlerin sayısı artacak ve bu eleştiriler sonunda politikalarımız yeniden şekillenecek, nanoteknoloji gerçekten gündeme oturacak.

Kısacası, zevkli yıllar bizi bekliyor. Yolculuğa hoşgeldiniz!

Kaynak: 1 , 2 , 3

AB, 26 Eylül 2009′da “Nanoteknoloji Araştırmalarının Sorumluluk Bilinci İçerisinde Yapılması İçin Davranış Kuralları”nı kabul etti. 20 Ekim 2009′dan itibaren de bu davranış kuralları hakkında herkesten fikir toplamaya başladı. Fikirlerinizi kişisel olarak, ya da bir organizasyon adına gönderebiliyorsunuz.

Fikir gönderme işlemi 3 Ocak 2010′ta bitiyor.

Anket dilinin sadece İngilizce olmasına canım sıkıldı. Eğer birçok ülkeden fikir toplamak istiyorlarsa, anketi olabildiğince fazla dilde hazırlamaları gerekiyordu.

Fikir belirtmeden önce Davranış Kuralları‘nı (PDF) okumanız tavsiye edilir.

Davranış kuralları 7 ana başlığa ayrılmış:

• Yapılan araştırmaların insanlığa bir faydası olması ve temel hakları ihlal etmemeli.
• Araştırmalar insanlar, hayvanlar, bitkiler veya çevre için biyolojik, fiziksel ya da ahlaki bir tehdit haline dönüşmemeli.
• Araştırmalar yapılırken gerekli önlemler alınmalı ve zarar en aza indirgenmeli.
• Araştırma süreci saydam olmalı. Araştırmalardan etkilenen herkesin söz hakkı olmalı.
• Araştırmalar standartlara uygun ve en uygun ortamlarda yapılmalı.
• Araştırmalara yaratıcılığı, yeniliği, esnekliği teşvik etmeli.
• Araştırmayı yapılan sonuçlara karşı sorumluluk içinde olmalı.

Maddeleri okuduktan sonra, sanki masal dünyasında yaşıyormuşuz gibi gelebilir, fakat hedefi yüksek tutmak lazım, çünkü her zaman hedefin altında bir yere ulaşırsınız.

Son olarak: Anket bağlantısı

ABD 2001 yılında dünyada ilk defa ulusal bir nanoteknoloji kurumunu – Ulusal Nanoteknoloji Girişimi – oluşturdu. Daha sonra, geri kalan ülkelerin de nanoteknoloji ilgisini çekti ve neredeyse her ülke ulusal nanoteknoloji stratejileri nioluşturmaya, bu alana yatırımlar yapmaya başladı. Nanoteknoloji yarışı resmen 2001′de başladı. Bugün sizlerle bu yarışı başlatan bir mektubun Türkçesini paylaşmak istiyorum. Mektubun orijinal haline şuradan ulaşabilirsiniz. Mektubu okurken göreceksiniz ki, şu an nanoteknolojinin neden önemli olduğunu anlatan her yazıda geçen hususlar 10 yıl önce bu mektupta dile getirilmiş. Nanoteknoloji tarihinde çok önemli belgelerden biri bence. Yazı içindeki kalınlaşltırmalar, önemli gördüğüm yerleri daha açık hale getirmek için yapılmıştır.

Amerika Birleşik Devleti Başkanına
Beyaz Saray
Vaşington, DC 20500

Saygıdeğer Başkan:

Bilim ve Teknoloji Danışmanları Komiteniz olarak (PCAST) 2001 Mali Yılının başında Ulusal Bilim ve Teknoloji Konseyi’nin (NSTC) teklif ettiği gibi Ulusal Nanoteknoloji Girişimi’ni (NNI) kurmanızı şiddetle destekliyoruz. Bizim desteğimiz NSTC’nin Nanobilim, Mühendislik ve Teknoloji Grubu’nun (IWGN) hazırladığı detaylı raporun teknik ve bütçe yönleri ile incelenmesine dayanıyor.

Biz, Hükümetin NNI’yi en önemli mesele olarak görmesi gerektiğine inanıyoruz. 21. yüzyılda Amerika’nın ekonomi liderliğinin ve ulusal güvenliğinin devam etmesi, önümüzdeki 10-20 yıl süresince nanoteknoloji Ar-Ge’sinde kaydadeğer, sürekli bir artış ile mümkün olacaktır. NSTC’nin IWGN grubu tarafından teklif edilen güçlü yatırımı ve araştırma stratejisini destekliyoruz.

Nanoteknoloji, malzemeleri ve bileşenleri atom atom, ya da molekül molekül üretme ve bunları faydalı şeylere dönüştürme bilimi ve teknolojisidir. Nanoteknoloji, nanometre düzeyinde (metrenin milyarda biri – saç telinden onbin kat küçük) çalışmak için, yeni gelişmeleri, yeni gözleri (yüksek çözünürlükteki mikroskoplar) ve yeni elleri (lazer cımbızlar) kullanıyor. Nanoteknoloji kimya, fizik, biyoloji, mühendislik ve malzeme bilimindeki modern gelişmeler sayesinde gelişiyor. Nanoteknolojinin 21. yüzyılın başında ekonomimizi toplumumuzu tıpkı bilgi teknolojisi ya da hücre, genetik ve moleküler biyoloji gibi derinden etkileyeceğine inanıyoruz. Nanoteknoloji ayrıca biyoloji, kimya, malzeme ve fizik bilimlerinin ve mühendislik disiplinlerinin birbirine yakınlaşmasını da vesile oluyor.

Nanoteknoloji II. Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan ve ekonomik olarak bir öneme sahip devrimlerden, ABD’nin lider olarak girmediği ilk devrimdir. ABD’de hükümet ve özel sektörün önemli derecede Ar-Ge yatırımları var, fakat Avrupa ve Japonya ABD’den daha fazla ve daha odaklanmış yatırımlar yapıyorlar. Şimdi harekete geçme zamanı.

Bizce, Hükümet, akademi ve sanayi, nanoteknolojinin geliştirilmesinde büyük rollere sahipler. Bu rol için önümüzdeki on yıl boyunca Ar-Ge’yi kontrol edecek odaklanmış, yeni, cesur bir ulusal girişim gerekmektedir. Bügün nanobilimin araştırma seviyesi, transistörlerin 1940′ların sonunda 1950′lilerin başındaki haline benziyor. Yapılan araştırmaların çoğu hâlâ temel, araştırmaların süresi birçok endüstrinin destekleyebileceği zamandan uzun. NNI temel araştırma, mükemmellik merkezleri ve ağları, araştırma altyapısı, öğretim ve eğitim arasındaki dengeyi sağlayabilen bir yapıya sahip.

Biz, NNI tarafından hızlandırılacak olan bilim, teknoloji, uygulamalar, ürünler ve programların yeni bir genç Amerika nesline ilham kaynağı olacağını ve onları Bilim ve Teknoloji alanında kariyer yapmaya teşvik edeceğini düşünüyoruz. NNI’nin çevre teknolojilerindeki gelişmelerle, enerji tüketimini düşürme yöntemleri ile ve tıbbi teşhis yöntemlerinde ve terapilerdeki ilerlemelerle dünyayı değiştirme potansiyeli bulunmaktadır.

NNI, önümüzdeki yüzyılın ilk yarısında ekonomi ve ulusal güvenlik açısından önemli olacak bir alanda ABD’nin liderliğini sağlamak için oluşturulmuş ve birçok ajanstan oluşmuş mükemmel bir yapı. NNI’nin hedeflerine ulaşma seviyesinin her sene bağımsız uygun bir uzman grubu tarafından, mesela Ulusal Araştırma Konseyi, denetlenmesini tavsiye ediyoruz.

“Ulusal Nanoteknoloji Girişimi, – Bir sonraki Endüstri Devrimine yol gösterirken” başlıklı IWGN raporu hakkındaki düşüncelerimizin kısa özeti ektedir. Umarız, tavsiyelerimiz Ulusal Yatırımlarda öncelikleri belirlemede  size yardımcı olur. Bu incelemeyi sizlerle, Hükümet üyeleri ve Kongre üyeleri ile tartışmayı sabırsızlıkla bekliyoruz.

Geçenlerde kardeşim 8. sınıf Matematik ders kitabında nanoteknolojiden bahsedildiğini söyledi ve aşağıda gördüğünüz sayfayı bana gösterdi.

Tek paragrafla da olsa ders kitaplarımıza girmiş bulunan nanoteknolojinin, önümüzdeki yıllarda ünite haline gelmesini bekliyorum.

Sizin ders kitaplarımızdaki başka nanoteknoloji örneklerinden haberiniz varsa, yorum yaparak benimle paylaşırsanız sevinirim.