OECD’nin Çevre, Sağlık ve Güvenlik kurulunun bir komitesi nanomalzemelerin güvenliği üzerine çalışıyor. Haziran 2005′te yapılan bir toplantı ile 2006′da kurulan bu komite, Mart ayında yaptığı toplantının sonuçlarını rapor halinde yayınladı. Rapora şuradan ulaşabilirsiniz. (PDF)

Komite şu ana kadar 7 tane rapor yayınlandı. Bu raporların ilki komitenin kuruluşu ile ilgili, 4′ü nanoteknolojik gelişmelerle ilgili, bir tanesi şu an üretilen nanomalzemelerin listesini çıkarmak için toplantıyla ilgili, bir tanesi de OECD’nin üzerine yoğunlaşacağı nanomalzemelerin listesi ile ilgili. OECD’nin araştıracağı listeye şu haberimden ulaşabilirsiniz.

Raporun başlığı “Çalışma alanlarında nanomalzemelere maruz kalmanın ölçümünün ve bu etkilerin azaltılması ile ilgili ön analiz.”

Raporda şu ana kadar bu konularda (nanoteknolojinin güvenliği) yayınlanmış birçok rapor gözden geçirilerek, bu konudaki varolan çözümler araştırılmış ya da bu bilgiler ışığında yeni çözümler teklif edilmiş. Nanoteknolojinin güvenliği üzerine çalışan birisi için çok güzel bir kaynak. Birçok raporun internet bağlantısı raporun içinde mevcut.

Ben de rapordan önemli olduğum kısımları toplamaya çalıştım.

Komite amaçlarını şöyle sıralamış:

• İnsan sağlığı ve çevre koruması ile ilgili bir veritabanı oluşturulması

• Üretilen nanomalzemelerin insan sağlığına ve çevreye olan etkisini araştırma

• Nanomalzemeleri temsil eden bir grup malzeme için güvenlik testlerinin gerçekleştirilmesi

• Düzenleyici maddeler geliştirmede işbirliği

• Risk değerlendirmesinde işbirliği

• Nanotoksikolojide yeni metodlar

• Bu malzemeler maruz kalmanın ölçümlenmesi ve etkisinin azaltılması

Rapora göre nanomalzemelerle temas etmenin 3 yolu bulunuyor:

• Çalışma yerinde

• Ticari ürünlerde ve çevrede

• Hayvanlardan

Bu 3 yola karşı önlemler alınması lâzım. Fakat sorun şu ki şu anda dünyada çalışma yerindeki nanomalzemeleri ölçmek için kullanılan bir standart yöntem yok. Ölçümde nanoparçacıkların hangi özelliklerinin (alan, ağırlık, büyüklük vs.) ölçüleceğine de karar verilmemiş. Farklı ülkelerde farklı uygulamalar var. ISO bir standart üzerinde (ISO TR27628:2007) çalışıyor. Raporda günümüzde kullanılan yöntemlerden detaylıca bahsedilmiş ve karma bir ölçme sistemi teklif edilmiş.

Çalışma yerlerinde hijyeni sağlayacak aletlerin özellikleri ise şöyle olmalı deniyor:

• Taşınabilir

• Nanoparçacığın birden fazla özelliğini ölçebilen

• Nefesten ölçüm yapabilen

• Endüstride kullanılabilen

• Pilli

• Eş zamanlı

Diğer sıkça söylenen meseleler de, olabilidiğince az işçiyi nanomalzemelerle temas ettirmek, güvenli elbiseler, eldivenler kullanmak, işçileri nanomalzemeler konusunda eğitmek.

Bu komitede yer alan 20 ülke arasında ne yazık ki Türkiye yok. Türkiye’nin bu tip meselelerde aktif rol alması, ileride ülkemizde bu konularda çıkacak problemlere karşı şimdiden önlem almasını sağlardı. İnternet alanında bunun benzerini yaşıyoruz. İnternet kitlelere yayılmadan önce, internet hukukunu oluştursaydık bugün sansür problemini yaşıyor olmazdık.