2009 Nobel Ödülünü kazananların açıklanmasına az bir zaman kaldı.  Kazananların açıklanması 5 Ekim’de Tıp ile başlayacak; Fizik, Kimya, Barış ve Ekonomi ile devam edecek. Edebiyat ödülünün ne zaman açıklanacağı ise bir Nobel geleneği  olarak daha sonra ilan edilecek.

Thomson Scientific’ten David Pendlebury 1989′dan beri Nobel Ödülü alacakları tahmin etmeye çalışıyormuş. Şu ana kadar birçok kez başarılı olmuş.

David Pendlebury’nin bu seneki tahminleri ise şöyle:

Tıp

* Elizabeth Blackburn (Kaliforniya Üniversitesi San Francisco), Carol Greider (Johns Hopkins Tıp Okulu) ve Jack Szostak (Harvard Tıp Okulu ve Howard Hughes Tıp Enstitüsü) – telomerler tarafından üretilen telomeraz enzimini buldukları için. (6 Ekim 2009 eklemesi – Nobeli bu araştırmacılar kazandı.)

* James Rothman (Yale Üniversitesi) ve Randy Schekman (Kaliforniya Üniversitesi Berkeley ve Howard Hughes Tıp Enstitüsü) – hücre zarı  değiş tokuşunu keşfettikleri için.

* Seiji Ogawa (Hamano Hayat Bilimleri Araştırma Kurumu, Tokyo)  – manyetik rezonans görüntülemenin (halk arasında MR olarak bilinir) mucidi oldukları için.

Kimya

* Michael Gratzel (İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü) – boyaya duyarlı güneş pillerini icat ettiği için. Buluşu Gratzel pilleri olarak da biliniyor.

* Jacqueline Barton (Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü), Bernd Giese (Basel Üniversitesi) ve Gary Schuster (Georgia Teknoloji Enstitüsü) – DNA üzerinde yük değişimi çalıştıkları için.

* Benjamin List (Kömür Araştırmaları Max Planck Enstitüsü) – kimyasal olarak “sağlak” bir maddeyi, “solak” yapmayı keşfettiği için.
Fizik

* Yakir Aharonov (Chapman Üniversitesi, Tel Aviv Üniversitesi, South Carolina Üniversitesi) ve Michael Berry (Bristol Üniversitesi) -  Aharonov-Bohm Etkisini ve bununla ilgili olan Berry Fazını keşfettikleri için.

* John Pendry (Imperial College of Science and Technology), Sheldon Schultz (Kaliforniya San Diego Üniversitesi) ve David Smith (Duke Üniversitesi) – metamalzemeleri tahmin ve keşfettikleri için. Meşhur görünmezlik pelerinlerinde kullanılan malzemeler.

* Juan Ignacio Cirac (Max Planck Kuantum Optik Enstitüsü) ve Peter Zoller (Innsbruck Üniversitesi) – kuantum anahtarlar üzerindeki çalışmaları sayesinde kuantum bilgisayarları mümkün kıldıkları için.

(6 Ekim 2009 eklemesi: Ödülü Charles K. Kao – ışığın optik haberleşme için fiberlerde taşınmasına yönelik çalışmaları nedeni ile , Willard S. Boyle, George E. Smith – görüntüleme yapan yarı iletken devre buluşu, CCD sensörü nedeni ile kazandı.)

Ekonomi

* Ernst Fehr (Zürih Üniversitesi) ve Matthew Rabin (Kalforniye Berkeley Üniversitesi) – insanların alışveriş yaparken dürüstlük ve işbirliği konusunda yaptıkları kararlar üzerine araştırma yaptıkları için.

* William Nordhaus (Yale Üniversitesi) ve Martin Weitzman (Cambridge Harvard Üniversitesi) – iklim değişikliğinin ekonomiye etkisini araştırdıkları için.

* John Taylor (Stanford Üniversitesi), Jordi Gali (Pompeu Fabra Üniversitesi) ve Mark Gertler (New York Üniversitesi) para politikası üzerine araştırma yaptıkları için.

Tabi ki, benim ilgilendiğim daha çok nanoteknoloji ile ilgili tahminler. Gratzel’in bulduğu doğaya hassas güneş pilleri ve John Pendry’nin metamalzemeleri nanoteknoloji ile ilgili görünüyor. Bakalım gerçek ödül dağılımı nasıl olacak? Ödül ilanları Nobel Ödülü internet sitesinde canlı yayınlanacak.

Bir başka yazıda da bugüne kadar Nobel alan nanoteknoloji keşiflerini listeleyeceğim.

Kaynak: 1 , 2

TRT 2′de her salı saat 23.30′da ekrana gelen “Erzurum Köşesi” adlı programın bu haftaki konuğu Ekmel Özbay’dı. Programı kaçıranlar,  şuradan izleyebilir ya da bilgisayarına kaydedebilir. 45 dakikalık videoyu izlemeye vakti olmayanlar için de programın özetini vermek istedim.

• Önce Ekmel Özbay’ın Özel Bilkent Erzurum Lisesi’nde yaptığı konuşma veriliyor. Ekmel hoca kısaca nanoteknolojinin şu anki durumundan, geleceğinden ve yaptığı projelerden bahsediyor. Şu anki projeler 2015′te göndereceğimiz uydu, nanosensörler ve erken füze sistemleri. 2015′teki uydu ile GaN (Galyum Nitrat) tabanlı nanomalzemeleri uzaya gönderen ilk ülke biz olacakmışız. Nanosensörler ile kimyasal ve biyolojik silah ajanlarını, mayınları tesbit edebileceğiz.
• Özbay’a göre kritik teknolojileri kendimiz yapmamız önemli. Her yıl 1 milyar kadar üretilen Pentium çiplerini yapmak için uğraşmak pek akıl kârı değil, çünkü ucuza alabiliyoruz. Onun yerine hiçbir şekilde satın alamayacağımız nanosensörler üzerine araştırma yapmalıyız.
• Daha sonra Erzurum’dan bir grup öğrencinin Nanoteknoloji Araştırma Merkezi‘ne yaptığı ziyaret görüntüye geliyor. Ekmel Özbay burada nanomalzeme büyütme ve fotolitografyayı öğrencilere anlatıyor.
• En son da metamalzemelerden bahsediliyor. Ekmel Özbay ışığı ters yönde kıran bu malzemeleri bulduğu için 2005 yılında Descartes ödülünü kazanmıştı. Bu malzemelerle şu an görünmezlik üzerine çalışılıyor. Akla gelen ilk uygulamalardan biri, vücudu “görünmez” yapıp, zararlı cep telefonu dalgalarından korumak.

Programın özeti bu, vaktiniz varsa izleyin derim. Yalnız program canlı olarak yayınlansaydı daha güzel olurdu bence.