İstanbul’da bulunan Arn. Korkmaz Yiğit Anadolu Lisesi öğrencileri nanoteknoloji ile ilgileniyorlarmış. Bu konu hakkında cevabını merak ettileri soruları bana e-posta ile yolladılar. Cevapları da blogda yayınlamama izin verdiler. Arn. Korkmaz Yiğit öğrencilerine teşekkür ediyorum. Dilerim bu blogda daha birçok okuldan öğrencinin sorusuna cevaplama şansı elde ederim.

Artık soru-cevap kısmına geçebiliriz:

1- Mikroteknoloji çağı kapanırken tüm dünya nanoteknolojinin peşinde koşuyor. Nanoteknoloji araştırmalarına milyar dolarlık bütçeler ayrılıyor. Sizce bunun nedeni neler olabilir? İnsanlar neleri düşünerek bu bütçeleri ayırıyorlar?

Teknolojiyi geliştirmek istememiz bizi şu an nanoseviyelerde araştırma yapmayı zorluyor. En basitinden daha hızlı bilgisayarlar, daha küçük ve fonksiyonel cihazlar üretmek istiyoruz. Cep telefonlarımızın gitgide daha fazla işlem yapmasını, hafızalarının artmasını böylece telefonlarımızda daha büyük dosyalarla işlem yapabilmek istiyoruz. Şu an mikron seviyelerinin sınırlarına dayandık. O yüzden bir sonraki seviye olan nanoseviyeyi araştırmamız lazım. Şu anda teknolojide lider olan firmalar lider kalmak için, başka şirketler de lider şirketlerle rekabet edebilmek için bu konulara yatırım yapıyor.

2-”Geleceğin teknolojisi” adını verdiğimiz bu teknoloji hangi bilimleri kapsıyor? Sizce bu teknolojinin bir sınırı var mı?

Günümüzde bilimler arasındaki sınırı neredeyse yok olmuş durumda. Disiplinlerarası çalışmalar artmakta: psikolojiciler, tıp doktorlarıyla; fizikçiler mühendislerle çalışma yapıyor. 10-15 yıl sonra ise her bilim dalı ( tabi o zamanlara kadar bilim dalı bir kavram kalırsa ) nanoteknolojiden olabildiğince yararlanmaya çalışacak. Teknolojinin sınırı ise insanın hayal gücü neredeyse, orada.

3-Nanoteknoloji bir ülkenin savunmasında nasıl rol oynayabilir? Sizce Türkiye için nanoteknolojinin stratejik önemi nedir?

Askeriye, teknolojiden en fazla yararlanan kurumlardan bir tanesi. Ülkemizin savunmasının sürekli güçlü olması lazım. O yüzden askeriye nanoteknolojinin savunmadaki uygulamalarını takip etmeli, ona göre önlem almalı, ona göre Ar-Ge çalışmaları yapmalı.

4-Türkiye nanoteknoloji için yeterli sermayeyi ve donanımlı insanı bulunduruyor mu? Bulunduruyorsa bu birikimlerle neler yapılabilir?

Türkiye bilimsel olarak hayal ettiğimiz seviyede  değil ne yazık ki. Bunun 2 ana sebebi var: kaliteli insan eksiği, altyapı eksikliği. Kalite insanlarımız altyapı eksikliğinden dolayı yurtdışına gidiyor, altyapının yapılmasına ise kullanacak insan olmadığı için riskli bakılıyor. Bu çıkmaz sokaktan bir şekilde kurtulmamız gerekiyor.  Bu konuda çalışmalar yapılıyor. Yurtdışından hocalarımız yavaş yavaş dönmeye başladılar. Umarım yakın zamanda bilim adamlarımız için daha birçok güzel ortamlar oluşturulur.

5-Yapay DNA, nanopankreas, nanorobotlar, kanser tedavisinde nano ve daha sayamadığımız birçok nano işlevi…Sizce bütün bunlar geleceğimizde doktorlara ihtiyacımızın kalmayacağına işaret olabilir mi?

Doktorlara her zaman ihtiyaç olacaktır bence. Ya da en azından bizim yaşayacağımız yıllarda, doktorlar varolmaya devam eder .  Teknolojinin gelişmesi doktorlara çok yardımcı oluyor. Doktorlar bazı sorumluluklarını makinelere devredecekleri için, hastalarla daha fazla ilgilenebilecekler, daha fazla hastaya bakabilecekler.

6-İlginç bir soru ama hepimiz cevabını çok merak ediyoruz: ”Nanorobotlar dünyayı yok edebilir mi?”

Hiçbir şey imkansız değildir. Dünyayı insanların oluşturduğu ve hızla çoğalan robot sürüsü yok edebilir. Fakat önemli olan şey, bu küçük ihtimal yüzünden nanoteknolojinin gelişmesini engellememeliyiz. Günümüzde kullandığımız teknolojiler de aslında Dünya’da hayatı durduracak kapasiteye sahip. Elektrik üretemediğimizi düşünsenize, ya da her yerde bir anda yangın çıktığını? Düşük ihtimale sahip olaylar değil mi? Nanorobot istilası da böyle diye düşünüyorum.

7-Bazı üniversitelerde nanoteknoloji bölümlerinin kurulmadığını ama çok yakın zamanda bu alanda büyük bir patlama yaşanacağını biliyoruz.Sizce nano laboratuvar yönünden eksiklerımız nelerdir? Fizik-Kimya -Biyoloji laboratuvarları birleştirişip bir nanolaboratuvar olusturulabılır mi?

Nanoteknolojik çalışmalar için kullanılan aletler çok pahalı. Her üniversitede üst düzey nanoteknoloji laboratuvarı kurmak pek mümkün gözükmüyor. Onun Türkiye’deki tüm araştırmacıların kullanımına açık laboratuvarlar yapılıyor. Bunun ilk örneği UNAM. Ülkemizde kalifiye nanoteknoloji araştırmacı sayısı arttıkça, laboratuvar sayısı da artar. Fizik, kimya ve biyoloji laboratuvarlarında kullanılan aletlerin bir kısmı, nanoteknoloji çalışmaları için uygun sanırım.

8-Son olarak ”geleceğin teknolojisi” adına biz gençlere ne gibi sorumluluklar düşmektedir ? Bu konu hakkında nasıl bilinçlenebiliriz?

Öğrenciler olarak bu teknolojiyi iyi anlayıp, arkadaşlarınızı da anlatmalısınız. Çünkü büyüdüğünüz zaman bu teknolojiyi kullanacaksınız. Nanoteknolojinin ülkemiz için  neden önemli olduğunu, nanoteknoloji trenini kaçırırsak, ne gibi tehlikelerle karşılacağımızı bilmelisiniz. İstekli arkadaşlarınız bu alana yönelmeli ki, yeterli altyapı oluşsun.

Arn. Korkmaz Yiğit Anadolu Lisesi öğrencilerne tekrar teşekkür ediyorum. Benzer soru-cevap yazılarında görüşmek dileğiyle.