Nanowerk’in sitesinde 20 soruluk bir nanoteknoloji testi var. Oradan esinlenerek ben de bir küçük test hazırlayayım dedim.

İşte 10 soruluk test. Yorumlarınızı bekliyorum.

Kasım ayında TÜSİAD Rekabet Stratejileri dizisinin 11. sayısı olarak “Nanoteknoloji ve Türkiye” adlı bir rapor yayınlandı. Rapora ulaşmak için tıklayın.(PDF – Yeni pencerede)

Rapor ilk çıktığında bayağı bir heyecanlandım. Çünkü az olan Türkçe nanoteknoloji içeriğine TÜSİAD tarafından hazırlatılmış bir rapor ekleniyordu. Raporu okuduktan sonra canımı sıkan birkaç husus oldu. Tabi ki mükemmel bir rapor hazırlanamazdı, ama benim burada yorum yapmaktaki amacım bundan sonraki çalışmalarda aynı hataların tekrar edilmemesi.

1 ) Yazım hataları
Eminim rapor birkaç defa yazım kontrolünden geçmiştir ama gene de birçok yazım hatası raporda kalmış. Mesela bir örnek sayfa 42′de. Başlık “Nano katmanlar”, paragrafın başındaki kelime “nanokatmanlar”. Metin boyunca tutarlı bir terminoloji olması çok önemli. Buna benzer hatalar sayfa 43, 44′de de var. Raporda normal yazım hataları da var:(Sayfa 37: komozitler, artıranbilir mesela) Bence hedef, sıfır yazım hatası olmalı.

2 ) Gri Çamur’un (grey goo) yanlış tanımı
Sayfa 27′de geçen grey goo tanımı doğru değil. Grey goo kendiliğinden çoğalan robotlar yüzünden Dünya’nın sonunun gelmesidir. Yoksa nanorobotların sadece imalat yapması değildir. Eksik bilgi var. Grey goo bir kıyamet senaryosudur.

3 ) Kullanılan dil
Raporun amacı küresel rekabette Türkiye nanoteknoloji ne yapabilir, bunu açıklamak. İnsanlar nanoteknolojiyi pek bilmediği için, 100 sayfayı nanoteknoloji nedir, ne yapılmıştır, nanomalzemelerin üretim yöntemine ayırılmış. Çok güzel. Ama ne yazık ki buradaki dil herkesin anlayacağı bil dil olmamış. Mesela sayfa 43′deki “Nanopor Malzemeler” başlığındaki tanım:

Örneğin aerojellerden bahsedecek olursak, bunlar sol-jel kimyası tarafından üretilmiş olan ultra-ışık nanoporlu malzemelerdir.

Şimdi bu cümleyi okuyan, aerojelleri bilmiyorsa, okuduktan sonra da hâlâ ne olduklarına dair bir bilgi edinmiyor. Ya da sayfa 52′de spintronikten bahsedilmiş ama spinin ne olduğundan bahsedilmemiş. Biraz daha kolay bir dille yazılması lazımdı bence nanomalzemeler ve üretim teknikleri kısmı.

4 ) Çiplerin boyutu hakkında yanlış bilgi
Sayfa 51: “Yakın gelecekte, üst düzey … 100 nm sınırını aşarak … ulaşacak” cümlesi hatalı. Intel şu an 32 nm’lik çipini çıkardı bile.

5 ) Raporun eski olmasından dolayı bilgi eksikliği
Raporda 2004 ve 2006 yıllarında çıkmış 2 rapor kullanmış bilgi kaynağı olarak. Ama 2 yılda birçok gelişme oldu, onlar rapora yansıtılamamış. Mesela, Rusya ve İran’daki gelişmeler. Rusya’daki Rosnanoteh’den bahsedilse iyi olurdu, çünkü Rusya nanoteknolojide son 1 yılda çok fazla gelişim kaydetti. Rusya’dan gelişmelerin toplaması için tıklayın. İran da aynı şekilde nanoteknolojiye yatırım yapmaya başladı. Bir sonraki raporlarda o yıl çıkmış raporlar kullanılması lazım. Dünya çok hızlı değişiyor artık

6 ) Nanoürünler hakkında detaylı bilgi.
Project on Emenrging Nanotechnologies’in 800′den fazla ürünü içeren envanterinden bahsedilmemesi büyük eksiklik. Bilim dünyası dışındaki insanların, nanoteknoloji deyince en fazla merak ettikleri şey, nanoteknolojik ürünler. Ürün resimleri ile birlikte nanoürünlerden bahsedilse çok güzel olurdu.

7 ) Nanoteknoloji eğitim veren üniversiteler
Sayfa 144′te nanoteknoloji eğitimi veren üniversiteler hakkında 1 paragraf var. Eğitim konusu daha genişçe ele alınmalı idi. University of Albany’nin eğitim programlarının zikredilmemesi büyük bir eksiklik olmuş.

8 ) Türkiye hakkında daha fazla bilgi
200 sayfalık raporun sadece 40 sayfası direk Türkiye ile ilgili. Aslında bu sayfa sayısı yeterli bir yol planı için. Ama ne yazık ki 2023 Vizyonu gibi yol planında sadece hedefler söylenmiş. Bu hedeflere ulaşmak için neler yapacağımız belirtilmemiş. Bunun da pek bir mantığı yok açıkçası. Tamam nanoteknoloji önemli, şu seviyeye gelmemiz lazım. Herkes kabul ediyor bunu. Peki nasıl? Yıl, yıl hedeflerimiz neler? Eğitim ve okuryazarlığı nasıl artıracağız, gerekli finansmanı nasıl sağlayacağız, kimlere yatıracağız gibi sorulara cevap verilmeli idi. 7 sayfalık nanoteknoloji yol planı çok cılız kalmış. Açıkçası orada yazılanlar herkesin bildiği şeyler ve yıllardır söylenip duruyor. İşte bu yol haritası kısa zamanda çok daha güzelleştirilmeli, nokta atışı şeklinde hedefler konulmalı, okuyan insanı gayretlendirmeli.

9 ) Türkçesi varolan kelimelerin İngilizcesini kullanma
Raporda birçok yerde kullanılmış. İşte birkaç örnek:

Sayfa 27: elastisite: elastikiyet (TDK)
Sayfa 34: sensor: sensör (TDK)
Sayfa 37: ko-unsur: yan unsur denebilir. Ko Türkçe bulunan bir önek değil.
Sayfa 39: abakteriyel: antibakteriyel (TDK)
Sayfa 39 ve birçok yerde: transistorlar: tranzistörler (TDK)
Sayfa 40: sferik: küresel (TDK)
Sayfa 43: hekzagon: altıgen (TDK)
Sayfa 43: pentagon: beşgen (TDK)
Sayfa 50: Çok ilginç bir hata. Bir paragrafta “Kuantum dotları” tamlaması kullanılmış, aşağıdaki paragrafta “kuantum noktaları” kullanılmış.
Sayfa 54: litografi: litografya (TDK)

Bilimsel terimlerde İngilizce konuşmayan her ülke gibi sıkıntı çekiyoruz, ona lafım yok. Fakat zaten  varolan, yerleşmiş (beşgen, altıgen gibi) kelimeleri kullanmak yerine, onların yerine de yabancı karşılıklarını kullanmayı çok doğru bulmuyorum.

(Not: Burada daha önce Yusuf Menceloğlu ile aramızda geçen bir yazışma vardı. İzin almadan yayınlamıştım. Ricası üzerine kaldırıldı.)

Sizin de rapor ile ilgili görüşlerinizi bekliyorum yorum olarak.

Böylece Sankt-Peterburg Rosnano’nun işbirliği anlaşması imzaladığı altıncı şehir oldu. Diğer beşi ise şöyle:Tomsk, Sverdlovsk, Tataristan Cumhuriyet, Moskova ve Moskova çevresi.

Rosnano ilk olarak Petersburg’da 25 Aralık’ta açılacak olan yenilikçi firma danışmanlık merkezinde görev alacak.

Petersburg yönetimine şu ana kadar 70 tane proje başvurusu yapılmış. “Yeni nesil aydınlatıcı üretimi” projesinin ise desteklenmesine karar verilmiş.

Rosnano başkanı Anatoliy Çubays, Rusya’da varolmayan nanoteknoloji sektörünü oluşturmak için uğraşmaya devam ediyor.

Kaynak: 1

Sevgili NanoTürkiye okuyucuları,

10 Şubat 2008′den beri Blogger altyapısını kullanan NanoTürkiye blogunu tutuyorum. 10 ayda gayet güzel bir kaynak oluştu o blogda.

Yalnız siteyi kullanan birçok kişiden siteyi kendi alan adıma taşımamı söylüyorlardı. Haklılardı da. Sitenin ismi çok uzundu, Blogger Wordpress kadar esnek değildi. Bir de birisi, “Sitenin adı ne?” diye sorduğunda, “Nanotürkiye. Arama motorunda “nanotürkiye” diye aratın, ilk çıkan site” şeklinde cevap veriyordum. Artık “Sitem, nanoturkiye.net!” diyebileceğim!

Aslında bloga Wordpress’te Blogger yasaklanmasından sonra geçirecektim. Fakat bir proje gündemde idi, onun sonucunu bekledim. Projede bir ilerleme olmayınca, Wordpress’a kendi başıma yeni yılda geçeyim dedim.

NanoTürkiye, http://www.nanoturkiye.net adresinde yoluna devam edecek. Sık kullanılanlar adresinizi, RSS beslemenizi değiştirirseniz iyi olur.

Yeni RSS bağlantısı: http://feeds.feedburner.com/nanoturkiye

Eski yazılar Blogger sitesinde duracak, bu siteye taşınmayacaklar. Google’ın bu yeni siteyi kopyacı olarak belirlemesini istemedim. Oradaki yazıları okuyup, yorum yapmaya devam edin! Orayı da gözetliyor olacağım.

Blogun barınmasını sağlayan Ahmet Alp Balkan‘a, temasını kullandığım Eren Emre Kanal‘a teşekkür ederim.

Şimdilik bu kadar, yorumlarınız bekliyorum.

Yeni yıl hepimiz için hayırlı olur inşaallah.